Podatek liniowy - stawka, dla kogo, zasady, odliczenia, jak obliczyć

Kto decyduje się na stawkę liniową, a kto na skalę podatkową? Jaką formę rozliczenia z fiskusem mogą wybrać przedsiębiorcy? Kiedy przysługują ulgi na dziecko i na Internet? Czy można odliczyć od podatku liniowego kwotę wolną? Odpowiedzi znajdziesz w tym artykule. 

Podatek liniowy - stawka

Najczęściej stosowane, powszechne i obowiązkowe świadczenie pieniężne na rzecz państwa - to podatek dochodowy. Źródłem poboru należności dla fiskusa jest tu ostateczna wielkość uzyskanego dochodu. Natomiast kiedy to źródło stanowi obrót (przychody ze sprzedaży) mówimy o podatku VAT.

W polskim prawodawstwie sklasyfikowano:

    •    podatek dochodowy od osób fizycznych PIT (dotyczy przedsiębiorców, emerytów i rencistów, zatrudnionych na umowę o pracę, zlecenia, o dzieło);
    •    podatek dochodowy od osób prawnych CIT (spółki, firmy).

Podstawową formą opodatkowania w Polsce (dotyczy PIT) jest ta na zasadach ogólnych, według skali podatkowej. Obecnie obowiązuje dwustopniowa:

    •    18% do 85 528 zł,
    •    32% powyżej 85 528 zł.

W zeznaniu rocznym odlicza się też kwotę wolną od podatku (pomniejszającą go). Według zasad ogólnych rozliczają się zarówno osoby zatrudnione na umowę o pracę (na etacie), uprawnieni do pobierania rent, emerytur, świadczący usługi na podstawie zlecenia, dzieła, jak i prowadzący działalność gospodarczą (jednoosobową lub firmę).
Ci ostatni mają też prawo wybrać inny rodzaj odprowadzania należności publicznoprawnych, np. podatek liniowy.
Definiując podatek liniowy mówimy o rodzaju opodatkowania dochodów (osób prawnych i określonych grup osób fizycznych) polegający na stosowaniu jednej stawki podatkowej (obecnie 19%) niezależnie od tego, ile przedsiębiorca zarabia. Do fiskusa z tytułu podatku dochodowego trafia 19% przychodów pomniejszonych o koszty oraz składki na ubezpieczenia społeczne.

Jakie trzeba spełnić warunki przy podatku liniowym?
Mogą go wybrać przedsiębiorcy uzyskujący dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej, w których obowiązuje  prowadzenie ksiąg. Natomiast osoby, których źródłem dochodów są pewne rodzaje kapitałów pieniężnych (np. sprzedaż papierów wartościowych, pochodnych instrumentów finansowych), sprzedaż nieruchomości i określonych praw majątkowych, są objęte 19% stawką liniową obowiązkowo.

Podatek liniowy - dla kogo

Przeznaczony jest dla przedsiębiorców. Płacą go obowiązkowo np. spółki z osobowością prawną (CIT): sp. z o.o., SA, zakłady państwowe, grupy kapitałowe. Zdecydować o wyborze podatku liniowego mogą osoby fizyczne (PIT) prowadzące działalność gospodarczą. Należą do tej grupy spółki:

•    cywilne,
•    jawne,
•    partnerskie,
•    komandytowe
oraz
•    działalność gospodarcza, np. jednoosobowa.

Jednak na tę formę opodatkowania nie wszyscy się zdecydują. Warto wziąć pod uwagę swoją sytuację rodzinną, materialną, przeanalizować zalety i ograniczenia podatku liniowego oraz porównać go z zasadami ogólnymi.
Kiedy się opłaca?
Wybór 19% stawki powinno się rozważyć przy dochodach powyżej 100 000 zł rocznie. Przedsiębiorca rozliczający się według zasad ogólnych, który w ciągu roku zarobił ponad 85 528 zł, powinien się zastanowić nad zmianą na podatek liniowy. Dlaczego? W II progu obowiązuje stawka 32%. Bardziej opłacalna w takich okolicznościach wydaje się 19%.
Ale trzeba wziąć pod uwagę ograniczenia podatku liniowego. Wyklucza się w nim bowiem:

    •    przywileje podatkowe, np. wspólne rozliczenie z małżonkiem, korzystanie z większości ulg podatkowych,
    •    rozliczenie przewidziane dla osób samotnie wychowujących dzieci,
    •    odliczenie kwoty wolnej od podatku,
    •    łączenie dochodów z różnych źródeł (tej formy nie można stosować z dochodami opodatkowanymi skalą podatkową lub/i zryczałtowanym podatkiem).

Dodatkowo stawka liniowa od dochodu w wysokości nieprzekraczającej 85 528 zł jest wyższa w porównaniu do zasad ogólnych.

Podatek dochodowy liniowy - zasady

Zasady postępowania przy takiej formie opodatkowania określono dokładnie na stronie polskiego rządu „Dochodów z działalności opodatkowanych liniowo nie łączy się z dochodami z innych źródeł. Nie można zastosować podatku liniowego przykładowo do dochodów z umowy o pracę, rent i emerytur czy przychodów z działalności wykonywanej osobiście (które są opodatkowane na zasadach ogólnych – skalą podatkową”.
Natomiast jeżeli podmiot prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem liniowym i jednocześnie pracuje na etacie, obowiązkowo musi złożyć odrębne zeznanie dla skali podatkowej.
Roczne rozliczanie podatkiem liniowym będzie wykluczone, jeżeli zakładający działalność przewiduje świadczenie usług, które wcześniej wykonywał jako pracownik zatrudniony na umowę o pracę na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy.

Zgłoszenie opodatkowania podatkiem liniowym
Przedsiębiorca zaczynający działalność gospodarczą powinien wybrać formę opodatkowania podczas rejestracji w urzędzie skarbowym na formularzu wniosku CEIDG-1. Jeśli się nie zadeklaruje, zostanie mu przydzielona jako domyślna skala progresywna, według zasad ogólnych.
Jeśli ktoś wcześniej rozliczał się na zasadach ogólnych może zmienić formę opodatkowania na liniową. Od 2019 roku obowiązują nowe zasady w tym zakresie. Płatnik powinien złożyć oświadczenie odpowiedniemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie do 20 dnia miesiąca, po miesiącu w którym nastąpił pierwszy przychód.

PIT liniowy
Po zakończeniu roku podatkowego należy złożyć do urzędu skarbowego rozliczenie roczne podatku liniowego o wysokości osiągniętego przychodu lub straty do 30 kwietnia następnego roku. Zeznania tego dokonuje się na formularzu PIT-36L.

Ewidencja
Cytując za informacjami z serwisu polskiego rządu, osoby stosujące zasady rozliczania podatku liniowego w ciągu roku podatkowego są zobowiązane:
    • „ewidencjonować wszelkie zdarzenia gospodarcze (np. zakupy i sprzedaż) w podatkowej księdze przychodów i rozchodów (PKPiR)
    • ewidencjonować przychody i koszty uzyskania przychodu określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
    • prowadzić ewidencję wyposażenia i ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
    • prowadzić indywidualne (imienne) karty przychodów  pracowników
    • sporządzać spis z natury w określonych terminach.
Jeśli przychody za poprzedni rok podatkowy wyniosły co najmniej równowartość 2 mln euro, musisz przejść na tzw. pełną księgowość - księgi rachunkowe”.

Podstawa prawna – podatek liniowy:

- Ustawa z dnia 9 listopada 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym, opublikowana w Dzienniku Ustaw z 30 listopada 2018 r. (Dziennik Ustaw rok 2018, poz. 2244), która weszła w życie 1 stycznia 2019 r.;
- Art. 30c ustawy o podatku dochodowym.

Podatek liniowy - odliczenia

Jeśli przedsiębiorcy zależy na ulgach, rezygnacja z zasad ogólnych nie będzie dla niego opłacalna (o ograniczeniach podatku liniowego była już mowa w artykule). Jeśli jednak wybierze 19% stawkę, będzie miał prawo do niektórych odliczeń:
    •    od dochodu ‒ strat z lat ubiegłych oraz składek ZUS (poza zdrowotnymi), na emeryturę IKZE, ulgi na badanie i rozwój. W wyniku tej czynności zmniejsza się podstawa opodatkowania, a więc i podatek staje się niższy;
    •    od podatku: składek zdrowotnych ZUS i ulgi abolicyjnej.

Ważne!

Składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9% podstawy wymiaru. Jednak odliczyć od podatku można jedynie 7,75% podstawy wymiaru.
Za rok 2019 (rozliczenie w 2020) ma wejść nowa ulga termomodernizacyjna na ocieplenie domu. Będą mieli do niej prawo podatnicy (także ci objęci liniowym podatkiem dochodowym), którzy są właścicielami lub współwłaścicielami budynku mieszkalnego jednorodzinnego (domu).
Jednak przed wydatkami na termomodernizację trzeba przeprowadzić na nieruchomości audyt energetyczny.
Maksymalna kwota odliczenia to 23% wydatków na zakup materiałów budowlanych, urządzeń i usług związanych z realizacją przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, poniesionych między 1 stycznia a 31 grudnia 2019 r.

Podatek liniowy - jak obliczyć

Ze względu na preferencyjną stawkę 19% przy obliczaniu podatku liniowego przedsiębiorcy pozostaje jedynie odliczenie składek na ubezpieczenie społeczne od dochodu oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne od podatku. Jak wspomniano wcześniej, nie ma możliwości pomniejszenia podatku liniowego o kwotę wolną od podatku.

Zasady rozliczania, które możemy znaleźć m.in. na stronie polskiego rządu, stosuje się jak poniżej:

    1. „W pierwszej kolejności od kwoty przychodu (od początku roku) odejmij koszty przez ten okres czasu poniesione. W ten sposób otrzymasz kwotę dochodu.
    2. Następnie od uzyskanej kwoty odejmij stratę z lat ubiegłych oraz sumę zapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne. Otrzymany dochód zaokrąglij do pełnych złotych.
    3. Pomnóż podstawę opodatkowania przez 19% stawkę podatku. Otrzymasz kwotę podatku.
    4. Od podatku odejmij sumę opłaconych od początku roku składek na ubezpieczenie zdrowotne (odliczeniu podlega 7,75% podstawy wymiaru, zaś cała składka wynosi 9%). Otrzymasz podatek należny.
    5. Od kwoty podatku należnego od początku roku odejmij sumę należnych zaliczek za poprzednie miesiące. Uzyskasz tym samym kwotę należnej zaliczki za dany miesiąc/kwartał.
    6. Zaliczkę należną za dany miesiąc/kwartał zaokrąglij do pełnych złotych. Uzyskasz kwotę podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego”.