Praca.pl Poradniki Rynek pracy
Dlaczego 1. maja to dzień wolny od pracy?

Dlaczego 1. maja to dzień wolny od pracy?

 
Dlaczego 1. maja to dzień wolny od pracy?

Na świecie po raz pierwszy Święto Pracy, dawniej Międzynarodowy Dzień Solidarności Ludzi Pracy, obchodzone było w 1890 roku. Wprowadzone zostało w 1889 roku przez II Międzynarodówkę dla upamiętnienia wydarzeń z pierwszych dni maja 1886 roku w Chicago – strajku będącego częścią ogólnokrajowej kampanii na rzecz wprowadzenia 8-godzinnego dnia pracy.

 

Spis treści

Kilka faktów historycznych

 

W 1886 roku do majowego strajku robotników zmusiły fatalne standardy zatrudnienia – ciężkie warunki pracy, niskie wynagrodzenia i praca często po 12 godzin na dobę.

 

Pierwsze działania robotnicy skierowali przeciwko właścicielowi firmy McCormick Harvester Co., który zamierzał zwolnić ogromną część pracowników. Właściciel firmy ustąpił w wyniku strajku pracowników, ale poprawa sytuacji trwała krótko. W lutym 1886 zwolnił wszystkich pracowników, zastępując ich całkowicie nową kadrą. Przyjął także całą armię ochroniarzy, którzy mieli pilnować bezpieczeństwa nowoprzyjętych.

 

To skłoniło działaczy do przygotowania demonstracji. Zaplanowano ją na 1 maja. Główny cel, który przyświecał robotnikom, to ośmiogodzinny dzień pracy. Na czele demonstracji, w której wzięło udział kilkadziesiąt tysięcy osób stał Albert Parsons – związkowiec walczący również o równouprawnienie Afroamerykanów. Pomimo obaw towarzyszących wielu uczestnikom w demonstracji, obyło się bez rozlewu krwi.

 

Kolejnym krokiem w walce o prawa ludzi pracy był zorganizowany 3 maja, przez niemieckiego związkowca Augusta Spiesa wiec, podczas którego doszło do starcia pomiędzy demonstrantami a nowymi pracownikami McCormicka. Interweniowała policja. Kilku robotników zginęło, kilku zostało ciężko rannych, a wielu pobitych. Wobec brutalności policji Spies zachęcał do wzięcia udziału w demonstracji planowanej na następny dzień.

 

Wydarzenia dnia kolejnego znane są jako Haymarket Riot (dosłownie: zamieszki na placu Haymarket). Wiec przebiegał początkowo bez ekscesów. Burmistrz Chicago zapewniał, że nic nie wskazywało na konieczność interwencji przez policję. Pod koniec przemówienia Samuela Fieldena, jednego z organizatorów wiecu, policjanci zaatakowali demonstrantów. W wyniku skierowanej w funkcjonariuszy bomby jeden z nich zginął, wielu zostało rannych. Policjanci otworzyli ogień. Na placu zapanował taki chaos, że liczni policjanci zostali postrzeleni przez swoich kolegów. Zginęło wiele osób. Wynikiem tych wydarzeń były represje skierowane przeciwko działaczom związkowym. Przed sądem stanęło osiem osób, siedem skazano na śmierć.

 

3 lata po tych wydarzeniach II Międzynarodówka (międzynarodowa organizacja zrzeszająca partie i organizacje socjalistyczne) ustanowiła 1 maja świętem pracy, chcąc tym samym docenić oddanie i poświęcenie ofiar wydarzeń majowych w walce o lepsze warunki pracy.

 

 

Święto Pracy w Polsce

 

W Polsce dzień 1 maja obchodzony jest, podobnie jak na całym świecie, od 1890 roku.

 

Po zakończeniu II wojny światowej rząd ustanowił 1 maja świętem państwowym, wolnym od pracy. Wielu Polaków pamięta pochody pierwszomajowe z czasów PRL-u. Przez lata we wszystkich miastach w Polsce rozbrzmiewały słowa Międzynarodówki: Wyklęty powstań ludu ziemi... W latach 80. nielegalne demonstracje pierwszomajowe organizowała w opozycji do oficjalnych obchodów podziemna Solidarność.

 

W dzisiejszych czasach huczne obchody pierwszomajowe nie są już praktykowane. Z pewnością wiele młodych osób kojarzy 1 maja po prostu z dniem wolnym od pracy. Praca.pl przypomina więc o genezie tego święta  i zachęca do cieszenia się z 8-godzinnego dnia pracy.

 

Święto pracy – najczęściej zadawane pytania:

 

  • Kiedy po raz pierwszy obchodzono święto pracy na świecie?

 

Międzynarodowy Dzień Solidarności Ludzi Pracy, święto ustanowione przez II Międzynarodówkę w 1989 roku, po raz pierwszy obchodzono w 1890 roku. Obchody miały miejsce także w Polsce.

 

  • Na upamiętnienie jakich wydarzeń ustanowiono święto 1 maja?

 

Pierwszomajowe święto upamiętnia strajki robotników odbywające się w maju 1886 roku w Chicago, będące częścią ruchu na rzecz wprowadzenia ośmiogodzinnego dnia pracy.

Więcej artykułów "Rynek pracy"

Polecane oferty

  • Opiekun Medyczny MED.14 (K/M/N)

    Fresenius   Poznań    praca stacjonarna
    specjalista junior / mid / senior  umowa o pracę / zlecenie / kontrakt B2B  aplikuj szybko  aplikuj bez CV
    4 godz.
    Jako Opiekun Medyczny MED.14 będziesz odgrywać kluczową rolę we wspieraniu leczenia dializami pacjentów z przewlekłą chorobą nerek. Na tym stanowisku będziesz asystować pielęgniarkom / pielęgniarzom na wyznaczonych przez Pielęgniarkę Oddziałową stanowiskach, tak aby standardowy...
  • Monter Ślusarskiego Wyposażenia Okrętowego (K/M)

    Remontowa Shipbuilding S.A.   Gdańsk    praca stacjonarna
    pracownik fizyczny  umowa o pracę  pełny etat  aplikuj szybko  aplikuj bez CV
    5 godz.
    Opis stanowiska: Prefabrykacja i montaż wyposażenia okrętowego, takich jak pokrywy, włazy, drzwi, okna, schody, barierki, fundamenty, wyposażenie pokładowe i inne konstrukcje stalowe (stal czarna, nierdzewna) oraz montaż urządzeń na podstawie powierzonej dokumentacji; Samokontrola...
  • Monter Kadłubów Okrętowych (K/M)

    Remontowa Shipbuilding S.A.   Gdańsk    praca stacjonarna
    pracownik fizyczny  umowa o pracę  pełny etat  aplikuj szybko  aplikuj bez CV
    5 godz.
    Opis stanowiska: prefabrykacja wstępna, prefabrykacja sekcji przestrzennych, montaż bloków i kadłubów.
  • Elektronik okrętowy (K/M)

    Remontowa Shipbuilding S.A.   Gdańsk, blisko stacji SKM Politechnika    praca stacjonarna
    pracownik fizyczny  umowa o pracę  pełny etat  aplikuj szybko  aplikuj bez CV
    8 godz.
    Opis stanowiska: Montaż, demontaż instalacji elektrycznych; Wykonywanie prac elektrycznych i elektromonterskich zgodnie z posiadanymi uprawnieniami; Sprawdzanie poprawności działania urządzeń; Podłączanie rozdzielnic kablowych; Praca w oparciu o schematy elektryczne i rysunki techniczne.
  • Automatyk okrętowy (K/M)

    Remontowa Shipbuilding S.A.   Gdańsk, blisko stacji SKM Politechnika    praca stacjonarna
    pracownik fizyczny  umowa o pracę  pełny etat  aplikuj szybko  aplikuj bez CV
    8 godz.
    Opis stanowiska: Podłączanie i uruchomienie zamontowanych instalacji; Analiza układów automatyki; Zdawanie instalacji dla armatora; Diagnoza oraz usuwanie bieżących usterek instalacji; Praca w oparciu o schematy elektryczne i rysunki techniczne.
  • Spawacz TIG / Spawaczka TIG

    Rockfin S.A.   Gorlice    praca stacjonarna
    pracownik fizyczny  umowa o pracę  pełny etat
    8 godz.
    Opis stanowiska: Spawanie rurociągów i konstrukcji ze stali węglowej lub nierdzewnej; Spawanie metodą TIG pod rtg; Praca na hali w pełnym wymiarze godzin;

Najnowsze artykuły

Dwa dodatkowe dni wolne w 2026 roku – dla kogo? Zarządzenie premiera

Dwa dodatkowe dni wolne w 2026 roku – dla kogo? Zarządzenie premiera

Premier Donald Tusk wydał decyzję, zgodnie z którą część pracowników otrzymała w 2026 roku dwa dodatkowe dni ustawowo wolne od pracy, niewymienione w wykazie świąt i dni wolnych. Nowe zarządzenie dotyczy jednak tylko niektórych pracowników. Wyjaśniamy, kto skorzysta z dodatkowych dni wolnych, kiedy wypadają oraz z czego wynika decyzja premiera.

Zwolnienie od psychiatry – co należy wiedzieć

Zwolnienie od psychiatry – co należy wiedzieć

Stres, wypalenie zawodowe, depresja – to przykłady powodów, dla których można uzyskać zwolnienie od psychiatry. Wyjaśniamy, jak je otrzymać, jak długo trwa zwolnienie psychiatryczne, ile jest płatne i w jaki sposób ZUS je kontroluje. – Postępowanie kontrolne może zostać podjęte przez ZUS z własnej inicjatywy lub na wniosek pracodawcy – wyjaśnia Piotr Olewiński z Biura Prasowego ZUS.

Niedziele handlowe 2026

Niedziele handlowe 2026

Zakaz handlu w niedziele obowiązuje już od 7 lat. Również w 2026 roku nie zrobimy zakupów w niedziele niehandlowe. Jednocześnie ustawodawca przewidział kilka tzw. niedziel handlowych w roku. Czy w tym roku będzie ich więcej niż w poprzednim? Dlaczego niektóre sklepy są otwarte również w niedziele niehandlowe? I wreszcie, czy pracodawca może nakazać sprzedawcy pracę w taką niedzielę?

Rekrutacja pracowników online – jak się przygotować?

Rekrutacja pracowników online – jak się przygotować?

W obliczu powszechnej pracy zdalnej i przeniesienia działalności wielu firm w tryb online coraz popularniejsze stają się także rekrutacje internetowe i rozmowy kwalifikacyjne przez telefon. Wyjaśniamy, jak przeprowadzać nabór zdalny, o jakich elementach wideorozmowy należy pamiętać, czym różni się spotkanie online od tradycyjnej rozmowy kwalifikacyjnej i jak zapobiegać tyowym błędom.

Ważne zmiany w prawie pracy 2026 – kogo obejmą, jak się przygotować?

Ważne zmiany w prawie pracy 2026 – kogo obejmą, jak się przygotować?

Nadchodząca nowelizacja przepisów prawa pracy obejmie bardzo dużą część społeczeństwa. Wkrótce czekają nas między innymi zaostrzone kontrole, nowe zasady na zwolnieniu lekarskim, ale i korzystniejsze przepisy naliczania stażu pracy, pozwalające niektórym na wydłużenie urlopu wypoczynkowego. Sprawdź, czego się spodziewać na rynku pracy 2026 i które zmiany obejmą Ciebie lub Twoją firmę.

Czterodniowy tydzień pracy – czy warto go wprowadzić w Polsce?

Czterodniowy tydzień pracy – czy warto go wprowadzić w Polsce?

Wiele wskazuje na to, że kwestia skrócenia czasu pracy w Polsce to już nie pytanie, czy to zrobić, ale kiedy zmiany zostaną wprowadzone do Kodeku pracy. Najnowsze badanie firmy ClickMeeting pokazuje, że 68% z nas uważa, że lepiej byłoby skrócić tydzień pracy do 4 dni niż pracować od poniedziałku do piątku po 6,4 godz. dziennie. Jak w praktyce mógłby wyglądać 4-dniowy system czasu pracy?