Rynek pracy jest dziś otwarty i dość elastyczny. Rosnąca popularność trybu home office ułatwia podejmowanie zatrudnienia bezrobotnym w różnych sytuacjach życiowych. Wciąż jednak osoby z niepełnosprawnością mierzą się z trudnościami na swojej drodze zawodowej.
Ableizm w pracy – na czym polega?
Słowo ableizm pochodzi z języka angielskiego. Można je tłumaczyć jako niechęć, dyskryminację i wrogość wobec osób z niepełnosprawnością. Wymiennie stosowane jest też z pojęciem handicapizm.
Ableizm oznacza zachowania zmierzające do nierównego traktowania osób z niepełnosprawnością. To przekonanie, że są one gorsze od w pełni sprawnych członków społeczeństwa. Ableizm wynika często z silnie zakorzenionych w naszej kulturze stereotypów, niewiedzy, jak zachować się w relacjach międzyludzkich. Wiąże się również z odgórnym założeniem, że osoby z niepełnosprawnościami nie są w pełni wartościowymi ludźmi, wymagają pomocy.
Przypomnijmy, że każdy pracownik ma wynikające z Kodeksu pracy prawo do równego traktowania, a dyskryminacja w pracy nie powinna w ogóle mieć miejsca. Osoby z niepełnosprawnościami doświadczają jednak wykluczenia społecznego, dyskryminacji, a nawet mobbingu. Niesprawiedliwe jest traktowanie danego pracownika gorzej niż innych w związku z jego stanem zdrowia (mówimy wtedy o dyskryminacji bezpośredniej), ale też sytuacje, gdzie pozornie neutralna zasada czy praktyka stawia pracownika z niepełnosprawnością na z góry straconej pozycji (zachodzi dyskryminacja pośrednia).
Ableizm w miejscu pracy – jak zapobiegać?
Kluczowym elementem, by przeciwdziałać ableizmowi w miejscach pracy i nie tylko, wydaje się edukowanie społeczeństwa i zmiana nastawienia ludzi. Osoby z niepełnosprawnościami często czują się niewidoczne w społeczeństwie, są traktowane inaczej niż inni, widziane przez pryzmat wyłącznie jednej z szeregu swoich licznych cech. Tymczasem wózek inwalidzki czy proteza nie powinny nikogo definiować.
Praca jest jedną z podstawowych aktywności człowieka, ma wpływ na jakość życia, sytuację materialną, daje satysfakcję, nadaje rytm dnia i pozwala być częścią grupy społecznej. To ogromnie ważne dla wszystkich pracowników.
Korzyści i ulgi z zatrudnienia osób z niepełnosprawnością stanowią dodatkowy argument dla pracodawców, aby tworzyć nowe miejsca zatrudnienia. Pracownicy powinni natomiast zachować dobre nastawienie, dbać o relacje międzyludzkie i zrozumieć, że choć ludzie się różnią, każdy ma prawo do szacunku i równego traktowania.
