Na jakich zasadach przedsiębiorca przekazuje zatrudnionym służbowy samochód, laptop, telefon albo pieniądze? Jaka jest odpowiedzialność pracownika za powierzone mienie?
Mienie powierzone – definicja
Mienie powierzone to składniki majątku firmy, które są przekazywane w użytkowanie pracownikowi. Jest on zobowiązany sprawować nad nim pieczę i ponosi odpowiedzialność materialną (w pełnej wysokości) za ewentualne szkody. Ma także obowiązek zwrotu albo wyliczenia się z powierzonego mienia, którym mogą być zgodnie z art. 124. § 1. Kodeksu pracy:
1) „pieniądze, papiery wartościowe lub kosztowności,
2) narzędzia i instrumenty lub podobne przedmioty, a także środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze”.
Co więcej: „Pracownik odpowiada w pełnej wysokości również za szkodę w mieniu innym niż wymienione w § 1, powierzonym mu z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się” (art. 124. § 2. Kodeksu pracy).
Jaka jest odpowiedzialność pracownika za powierzone mu mienie
Jak już zostało wspomniane, pracownik ponosi pełną materialną odpowiedzialność za powierzone mienie. Jeśli zatem zgubił albo zepsuł służbowy telefon na skutek swojego zaniedbania, będzie zobowiązany pokryć straty. Podobnie, jeśli mienie zostało ukradzione, ponieważ np. nieodpowiednio je zabezpieczył.
Są jednak od tej zasady wyjątki. Jeśli szkoda wynikała z przyczyn niezależnych od pracownika, a zwłaszcza gdy pracodawca nie zapewnił warunków umożliwiających zabezpieczenie mienia, zatrudniony nie ma obowiązku pokrywać strat. Załóżmy, że po skończonej pracy zostawia powierzoną mu służbową odzież w firmowej szatni. Jeśli pracodawca nie ma pełnej kontroli nad zabezpieczeniem pomieszczenia, to on, a nie pracownik ponosi winę za skradzioną odzież. Ciężar dowodowy spoczywa jednak na barkach pracownika, a nie przedsiębiorcy.
Umowa powierzenia mienia
Choć nie ma obowiązku, by zawierać ją na piśmie, umowa odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie jest dla pracodawcy podstawą do egzekwowania ewentualnych roszczeń, a dla pracownika pewnym zabezpieczeniem. Od formy, ważniejszy jest w tym przypadku sposób przekazania mienia i to, czy charakter obowiązków wynikający z umowy o pracę tegoż wymaga. Pracownik powinien być świadomy i mieć możliwość skontrolowania, co zostaje mu powierzone oraz jaki jest stan i wartość mienia. Najczęściej przy przekazaniu odbywa się inwentaryzacja.
Warto też wspomnieć o sytuacji, w której mienie trafia w posiadanie nie jednego pracownika, a kilku osób. Każda z nich musi w takim przypadku podpisać z pracodawcą umowę o współodpowiedzialności materialnej za powierzone mienie.
Kto w tym przypadku pokryje straty pracodawcy? „Pracownicy ponoszący wspólną odpowiedzialność materialną odpowiadają w częściach określonych w umowie. Jednakże w razie ustalenia, że szkoda w całości lub w części została spowodowana przez niektórych pracowników, za całość szkody lub za stosowną jej część odpowiadają tylko
sprawcy szkody”. (art. 125. Kodeksu pracy.)
Powierzenie mienia pracownikowi – wzór
Przekazanie mienia pracownikowi dobrze jest potwierdzić w pisemnej umowie. Nie obowiązuje jeden obligatoryjny wzór tego dokumentu. Ważne, aby wskazać:
• strony umowy,
• opis mienia, za które odpowiedzialność bierze pracownik,
• czas trwania umowy,
• warunki używania mienia,
• termin i zasady zwrotu mienia lub wyliczenia się.
